Osmanlı'da devlete baş kaldıranları nasıl infaz ediyordu?
Tarihçi yazar Murat Bardakçı Habertürk'teki köşesinde, Osmanlı Devletinde devlete baş kaldırıp isyan edenler hakkında sorgu, soruşturma, mahkeme vesaire gibi işler ile pek fazla vakit harcanmayıp kararın hemen verildiği günlerden bir infaz örneğini paylaştı.
16 Temmuz 2017 - 14:25:50
 

İşte Bardakçı'nın yazısından ilgili bölüm:

17. asırda ayaklanmaya, askerî tesisleri basmaya ve devlete silâh çekmeye kalkışanların âkıbeti İstanbul'un Eminönü semtinde kurulu olan “çengel”de son bulur, çengele geçirilen isyancılar halkın gözleri önünde yavaş yavaş can verirlerdi.

Uğursuz başkaldırının üzerinden tam bir sene geçti... Nasıl bir derde uğradığımızı ve nelerden kurtulduğumuzu hatırlamak için günlerden buyana etkinlikler yapılıyor, bir taraftan da bu hain girişime katılanların yargılanmalarına devam ediliyor...

Yargılamalarda sanıkların hemen her soruya “Bilmiyorum, haberim yok” diye cevap vermeler, duruşma salonuna üzerinde “kahraman” yazan tişört giyerek gelmeler gibisinden kalkıştıkları cür'eti de hepimiz görüyoruz...

EMİNÖNÜ'NDEKİ KULE

Şimdi birkaç asır öncesine gidelim ve böyle bir girişime yani ayaklanmaya, askerî tesisleri basmaya ve devlete karşı silâh çekmeye kalkışanların âkıbetlerinin ne olduğunu hatırlayalım:

Sorgu, yargılama, vesaire gibisinden işler hemen tamamlanır ve başkaldıranlar“çengel”e gönderilirlerdi!

Çengel, 17. asır İstanbul'unda, Eminönü Meydanı'nın ilerisindeki Odunkapısı İskelesi civarında kalın kalaslardan yapılmış kuleyi andıran bir idam vasıtası idi. Âletin üst tarafında sıra sıra çengeller vardı ve devlete silâh kullanarak başkaldırmış olan eşkıya burada idam edilirdi.

SENELERCE YOL KESTİ

Elleri ve ayakları bağlanan mahkûm makaralarla ahşap âletin tepesine çekilir, bir anda bırakılınca çengellerden birinin veya birkaçının üzerine saplanıp kalırdı. Bazılarının can vermesi zaman alır ve İstanbul halkı da idamı seyretmek için akın akın çengel seyrine koşardı.

Size çengelde can veren isyancılardan birinin, 17. asırda yaşamış ve devlete başkaldırıp herkesi hayli uğraştırmış “Kara Haydar” ile oğlunun Eminönü'ndeki Odunkapısı İskelesi'ndeki çengelde ve Parmakkapı'da kurulan darağacında noktalanan kanlı öyküsü ile yaptıkları fenalıklar hakkında yazılan bir destanı anlatayım...

Dördüncü Murad ve Sultan İbrahim zamanında yaşamış Kara Haydar adında bir eşkıya vardı. Anadolu'da seneler boyu yol kesip haraç almış, üzerine gönderilen askerleri her defasında bozguna uğratmış, şehirleri ve kasabaları basıp önüne geleni dağa kaldırmış ve hem saraya, hem de halka illâllah dedirtmişti.

17. asırda Eminönü taraflarında kurulu olan “çengel”

MAKAM BİLE İSTEDİ

Kara Haydar günün birinde nihayet yakalandı ve Odunkapısı İskelesi'ndeki bu çengelde idam edildi...

Bu defa, oğlu Mehmed dağa çıktı. Babasının kanını dava ediyor, onu ortadan kaldıranlardan intikam alacağını söylüyordu.

Mehmed, babasına nisbetle “Haydaroğlu” diye biliniyordu ve yaptıkları babasına rahmet okutacak gibiydi. Zamanla işi daha da ileri götürdü, İstanbul Sarayı'na haber yollayıp “Beni Anadolu'da sancakbeyi ilân etmezseniz Topkapı'ya kadar gelirim haaa!” demeye başladı.

PARMAKKAPI'DA ASTILAR

Haydaroğlu, yakalanması için gönderilen bütün birlikleri dağıttı ve talan sahasını daha da genişletti. Üzerine bir ara o zamanın önde gelen devlet adamlarından olan İbşir Paşayollandı, Paşa âsileri dağıttı, Haydaroğlu dağlara kaçtı ama askerin, “Bu iş halledildi, eşkiyanın kafası ezildi. Bir daha ortaya çıkamazlar” deyip geri dönmesi üzerine dağdan indi. Eskisinden daha da büyük bir çete kurdu ve işini büyüttü. Artık yol kesip kasabalardan haraç istemiyor, gidip büyük şehirlere saldırıyordu.

Günün birinde kalkıp Afyon'u kuşattı, şehrin girişindeki kışlayı güpegündüz bastı, içerideki askerleri derdest edip götürdü ve götürdüğü askerlerden bir daha haber alınamadı.

Kışla baskını, İstanbul'u karıştırdı. Saray ve devletin tepesindekiler, “Eşkiya artık masum askeri de dağa kaldırmaya başladı” diye konuşurlarken, HaydaroğluIsparta'ya yürüdü ve bu defa orayı kuşattı. Halk, şehre girmemesi karşılığında ne isterse alabileceğini söyleyince Isparta'nın eteklerinde kamp kurdu ve içkinin su gibi aktığı eğlencelere daldı. Şehirdeki kuvvetler gecelerin birinde kampı bastılar, Haydaroğluserhoş vaziyette yakalandı, adamlarının çok az bir kısmı kaçıp kurtulabildi, kaçamayanlar öldürüldü, Haydaroğlu hemen İstanbul'a yollandı ve 1649 ilkbaharında her nedense çengele geçirilmedi ve Parmakkapı'da ipe çekildi.

 

YORUM BIRAKIN
YORUMLAR  ( 0 Yorum )
Habere hiç yorum yapılmamış
BENZER HABERLER
Zehir Tacirlerine Şok Baskın
Kapıkule’de 52 kilo eroin ele geçirildi. Edirne Kapıkule TIR Gümrük Sahası’nda bir TIR'da yapılan aramada 4 milyon TL değerinde 52 kilo 526 gram eroin ele geçirildi.
Sınır Suriye'den geçişlere kapatıldı
Cilvegözü Sınır Kapısı, geçici olarak, ikinci bir emre kadar Suriye’den gelecek yolculara kapatıldı. Acil hastalar dışında geçişlere izin verilmeyecek.
İstanbul'da bomba paniği
İstanbul Sultanbeyli’de bir çöp kutusunda meydana gelen patlama sonucu 2 kişi yaralandı. Gaziosmanpaşa'da da bomba paniği yaşandı.
Charlize Theron: Yıllarca bu durumla mücadele ettim!
Oyuncu Charlize Theron, babasının alkolik oluşunun tüm hayatını etkilediğini söyledi. Oscar ödüllü aktris, 20’li yaşlarında uyuşturucu kullandığını itiraf ederek, artık akşam saat 8.45’te uyuduğunu söyledi.
Nefes kesen narkotik operasyonu
Bursa'nun Yıldırım ilçesinde düzenlenen 2. etap şafak operasyonunda 22 kişi gözaltına alındı.
John Kirby: Gülen'in dosyaları inceleniyor
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü John Kirby, Fethullah Gülen’in iadesiyle ilgili Türkiye’den gönderilen belgelerin incelendiklerini belirterek bütün iade sürecinin hukuki bir çerçevede devam edeceğini ve sürece saygı duyacaklarını belirtti.
AVUSTURYA'DAN SIĞINMACILARA ASKERİ SET
KERRUBİ AÇLIK GREVİNE BAŞLADI
ABD'DEN KUZEY KORE AÇIKLAMASI
BM GENEL SEKRETERİ'NDEN KUZEY KORE AÇIKLAMASI
İNGİLİZ BAKANDAN 'TÜRKİYE' AÇIKLAMASI
TİLLERSON'DAN KİM JONG UN AÇIKLAMASI
VENEZUELA HALKI ABD'NİN 'ASKERİ MÜDAHALE' İMASINA TEPKİ GÖSTERDİ
TRUMP'TAN IRKÇILIK AÇIKLAMASI
İSRAİLLİ DERNEKTEN AL JAZEERA'NIN KAPATILMASINA TEPKİ
ÇİN'DEN BMGK'NIN YENİ KUZEY KORE KARARINA TEPKİ
DUTERTE: İNSAN HAKLARI MI? CANI CEHENNEME!
MISIR'DA BOMBALI SALDIRI